Wstęp
Władysława Nowakiewicz-Broszkowska, znana również pod pseudonimami Mira i Sława, była jedną z nielicznych kobiet, które odznaczyły się wyjątkowym męstwem oraz zaangażowaniem w czasie II wojny światowej. Urodziła się 15 czerwca 1903 roku w Warszawie i przez całe swoje życie pozostawała silnie związana z tym miastem. Jej działalność w ramach Związku Walki Zbrojnej oraz rola w Powstaniu Warszawskim sprawiły, że stała się symbolem odwagi i poświęcenia w walce o wolność Polski. W artykule przyjrzymy się jej życiu, działalności konspiracyjnej oraz późniejszej karierze zawodowej.
Życie przed wojną
Przed wybuchem II wojny światowej Władysława Nowakiewicz-Broszkowska prowadziła życie typowe dla młodej kobiety z początku XX wieku. Ukończyła szkołę średnią i podjęła pracę jako urzędniczka w Departamencie Morskim Ministerstwa Przemysłu i Handlu. W tym czasie aktywnie angażowała się w działalność Związku Pracowników Zawodowych, co świadczyło o jej poczuciu odpowiedzialności za losy innych ludzi oraz chęci działania na rzecz społeczności.
Działalność w czasie II wojny światowej
Po wybuchu II wojny światowej i zajęciu Warszawy przez Niemców, Władysława Nowakiewicz-Broszkowska nie pozostała obojętna na tragedię, która dotknęła jej miasto. Już we wrześniu 1939 roku rozpoczęła pracę w Polskim Czerwonym Krzyżu (PCK), gdzie udzielała pomocy rannym żołnierzom oraz organizowała zbiórki darów i pieniędzy na ich rzecz. Jej determinacja i zaangażowanie szybko przyciągnęły uwagę środowisk konspiracyjnych.
Wstąpienie do ZWZ
W 1940 roku Władysława podjęła decyzję o włączeniu się do Związku Walki Zbrojnej, co oznaczało rozpoczęcie działalności konspiracyjnej. Niestety, jej zaangażowanie nie pozostało niezauważone przez okupanta – została aresztowana za pomoc więźniom Pawiaka. Po zwolnieniu z rąk niemieckich, kontynuowała swoją działalność, pracując w sklepie spożywczym i pośrednicząc w wymianie informacji kontrwywiadowczej.
Rola wywiadowczyni i łączniczki
Od jesieni 1942 roku, działając pod pseudonimami „Mira” i „Sława”, Władysława pełniła funkcję łączniczki oraz wywiadowczyni w Oddziale Wykonawczym Kontrwywiadu Armii Krajowej. Jej zadania obejmowały nie tylko gromadzenie informacji, ale także wykonywanie akcji likwidacyjnych na gestapo oraz konfidentach. Była jedną z sześciu kobiet w tym oddziale, a jej odwaga była wielokrotnie podkreślana przez współtowarzyszy broni.
Udział w Powstaniu Warszawskim
W czasie Powstania Warszawskiego Władysława Nowakiewicz-Broszkowska działała jako sanitariuszka w 1 Kompanii „Zemsta” Baonu „Pięść” Zgrupowania „Radosław”. Jej wkład w walki był nieoceniony – brała udział w ciężkich starciach, takich jak te o willę Pniewskiego, gdzie wykazała się niezwykłą odwagą. Ranna podczas walk na ul. Frascati, mimo trudnych warunków, kontynuowała służbę do momentu kapitulacji powstania.
Po wojnie – życie po powrocie do Warszawy
Po zakończeniu Powstania Warszawskiego Władysława Nowakiewicz-Broszkowska została wzięta do niewoli przez Niemców. Przez kilka miesięcy przebywała w obozach jenieckich, zanim udało jej się wrócić do Warszawy 21 października 1945 roku. Po wojnie podjęła pracę jako urzędniczka w Departamencie Morskim Ministerstwa Handlu i Żeglugi Morskiej. Jej doświadczenie zdobyte podczas okupacji oraz determinacja szybko przyczyniły się do awansu na stanowisko starszego radcy.
Zaangażowanie społeczne
Władysława nie ograniczała swojego działania tylko do pracy zawodowej; aktywnie uczestniczyła również w życiu społecznym. Należała do Związku Bojowników o Wolność i Demokrację oraz Związku Inwalidów Wojennych. Jej zaangażowanie pokazuje, że nawet po zakończeniu działań wojennych nadal pragnęła wspierać innych oraz dbać o pamięć o wydarzeniach sprzed lat.
Odznaczenia i uznanie
Za swoje męstwo i poświęcenie Władysława Nowakiewicz-Broszkowska została odznaczona licznymi odznaczeniami. Otrzymała Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari oraz Krzyż Walecznych dwukrotnie, co było dowodem uznania zarówno jej działań konspiracyjnych, jak i bohaterskiej postawy podczas Powstania Warszawskiego. Odznaczenia te są symbolem nie tylko osobistych osiągnięć Władysławy, lecz także całej grupy kobiet walczących o wolność Polski.
Zakończenie
Władysława Nowakiewicz-Broszkowska to postać, która zasługuje na szczególne miejsce w historii Polski. Jej odwaga, determinacja oraz chęć niesienia pomocy innym stały się wzorem do naśladowania dla wielu pokoleń. Życie tej niezwykłej kobiety pokazuje, że nawet w najtrudniejszych czasach można odnaleźć siłę do działania na rzecz dobra wspólnego. Zmarła 30 grudnia 1995 roku, a jej pamięć pozostaje żywa dzięki działaniom podejmowany
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).