Zdzisław Bartoszuk – życie i służba wojskowa
Zdzisław Bartoszuk, urodzony 16 kwietnia 1915 roku w Werchliś, był wybitnym pilotem Wojska Polskiego oraz chorążym Polskich Sił Powietrznych. Jego życie i kariera wojskowa to przykład niezłomności i determinacji w trudnych czasach II wojny światowej. Bartoszuk, pochodzący z rodziny o tradycjach patriotycznych, od najmłodszych lat wykazywał zainteresowanie lotnictwem, co ostatecznie doprowadziło go do służby w RAF podczas Bitwy o Anglię. Zmarł tragicznie 7 sierpnia 1951 roku w Pembroke.
Wczesne życie i edukacja
Bartoszuk był synem Piotra i Kamili z domu Krasucka. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Janowie Podlaskim, uczęszczał do technikum mechanicznego w Kozienicach przez trzy lata. W wyniku różnych okoliczności przerwał naukę i podjął pracę jako stolarz. Jednakże jego ambicje i pragnienie służby ojczyźnie szybko skłoniły go do podjęcia decyzji o wstąpieniu do wojska.
Służba wojskowa przed II wojną światową
1 sierpnia 1937 roku Zdzisław Bartoszuk został powołany do odbycia służby wojskowej, gdzie został przydzielony do 34. pułku piechoty. Po zakończeniu kursu unitarnym trafił do 5. pułku lotniczego jako mechanik. To właśnie w tym pułku przeszedł kurs pilotażu, który otworzył przed nim nowe możliwości. Wkrótce awansował na stopień kaprala, co oznaczało, że jego kariera wojskowa nabrała tempa.
II wojna światowa i Bitwa o Anglię
Podczas wrześniowej kampanii 1939 roku Bartoszuk walczył w składzie 55. samodzielnej eskadry bombowej. Po agresji ZSRR na Polskę musiał przekroczyć granicę i został internowany w Rumunii. Nie poddał się jednak i w grudniu 1939 roku przedostał się na teren Syrii, a następnie dotarł do Francji w styczniu 1940 roku. Tam został włączony do Grupy Bombowej, gdzie przeszedł przeszkolenie na sprzęcie francuskim.
Po ogłoszeniu zawieszenia broni we Francji, Bartoszuk ewakuował się do Wielkiej Brytanii, gdzie wstąpił do Polskich Sił Powietrznych z numerem służbowym RAF 782640. Po przeszkoleniu w Eastchurch rozpoczął swoją przygodę z lotnictwem bojowym podczas Bitwy o Anglię, gdzie brał udział w kluczowych operacjach powietrznych.
Kampania lotnicza i dalsza służba
W trakcie swojej kariery wojskowej Bartoszuk odniósł wiele sukcesów, jednak nie obyło się bez trudnych chwil. 25 maja 1941 roku został ranny, ale po okresie rekonwalescencji powrócił do służby w 225. dywizjonie myśliwskim RAF, a następnie trafił do 286 dywizjonu myśliwskiego. Kontynuował swoje loty bojowe aż do listopada 1944 roku, kiedy to został przeniesiony do dywizjonu 317.
Po zakończeniu działań wojennych w Europie Bartoszuk pozostał w Wielkiej Brytanii i kontynuował swoją służbę w RAF, m.in. w 5 dywizjonie myśliwskim oraz jako instruktor w 4 Ośrodku Lotniczym w Cammarington. Jego doświadczenie zostało wykorzystane również na Dalekim Wschodzie.
Tragiczny koniec życia
7 sierpnia 1951 roku Zdzisław Bartoszuk wykonywał lot samolotem Beaufighter TT Mk.10 (RD806) z zadaniem holowania rękawa. Niestety, doszło do awarii silnika podczas próby lądowania na bazie RAF Carew Cheriton. Zarówno on, jak i jego kolega z załogi W.D. Payne zginęli tragicznie w tym incydencie lotniczym. Bartoszuk został pochowany na cmentarzu Llanion Cemetery w Pembroke Dock.
Życie prywatne
Zdzisław Bartoszuk nie tylko był utalentowanym pilotem, ale także osobą rodzinną. W 1942 roku poślubił Margaret Mary Williams, z którą miał dwoje dzieci: córkę Irenę oraz syna Piotra. Jego życie osobiste było równie ważne jak kariera wojskowa, a rodzina była dla niego źródłem wsparcia i motywacji.
Ordery i odznaczenia
Za swoją odwagę oraz zasługi dla Polski Zdzisław Bartoszuk został odznaczony licznymi medalami i wyróżnieniami za swoje działania podczas II wojny światowej. Do jego najważniejszych odznaczeń należą:
- Krzyż Srebrny Virtuti Militari
- Krzyż Walecznych – dwukrotnie
- Medal Lotniczy
- Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
- Distinguished Flying Cross
- 1939-45 Star
Zakończenie
Zdzisław Bartoszuk pozostaje symbolem odwagi i poświęcenia dla swojego kraju. Jego historia jest nie tylko świadectwem czasów, które były pełne wyzwań, ale także dowodem na to, że niezależnie od okoliczności można walczyć o wolność i honor ojczyzny. Jako kapral pilot Wojska Polskiego oraz kapitan RAF zapisał się na kartach historii jako jeden z wielu bohaterów walczących o niezależność Polski podczas II wojny światowej.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).